ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΣΤΑΥΡΟΔΡΟΜΙ 1

  Γράφει ο Νίκος Σουβατζής           Έχουν γραφτεί χιλιάδες σελίδες και θα μπορούσαν να γραφτούν ακόμα περισσότερες για τη σχέση της ποίησης με τη μουσική, το θέατρο, τον κινηματογράφο ακόμα και τις εικαστικές τέχνες. Η αλληλεπίδραση της ποίησης με αυτές τις τέχνες έχει γεννήσει αριστουργήματα. Αρκεί να σημειώσουμε τα μελοποιημένα έργα του Ρίτσου, του Ελύτη, του Σεφέρη, του Καββαδία, του Νερούντα, του Μπρεχτ και του Χικμέτ απ' τον Μίκη Θεοδωράκη και τον Θάνο Μικρούτσικο καθώς και τον κυρίαρχο ρόλο που έχει η ποίηση του Σεφέρη κυρίως αλλά και του Μιχάλη Κατσαρού, του Πάουλ Τσελάν και άλλων ποιητών στο κινηματογραφικό έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Η ποίηση έχει μια δεσπόζουσα θέση στον πολιτισμό απ' την αυγή της ανθρώπινης ιστορίας. Δεν φαίνεται όμως να έχει την ίδια τύχη η ποίηση σε αυτό που σχηματικά θα μπορούσαμε να ονομάσουμε μαζική κουλτούρα, δηλαδή στον εμπορικό κινηματογράφο, κυρίως στις κωμωδίες, στις τηλεοπτικές σειρές και σε διάφορ...

  Γράφει ο Νίκος Σουβατζής           Ένας άνθρωπος που ασχολείται με τη συγγραφή ποίησης κάνει με την πάροδο του χρόνου τρεις σημαντικές διαπιστώσεις. Ας τις εξετάσουμε αναλυτικά.         Η πρώτη διαπίστωση είναι ότι στον αγώνα που κάνει για να ολοκληρώσει μια ποιητική συλλογή, να βρει εκδοτική στέγη, να προωθήσει τη δουλειά του και να καταξιωθεί είναι εντελώς μόνος. Για πολλούς ανθρώπους, ανεξαρτήτως μορφωτικού επιπέδου, η συγγραφή και ειδικά η συγγραφή ποίησης δεν είναι μια σοβαρή δραστηριότητα. Θεωρούν ότι είναι ένα χόμπι, μια ασχολία για να περνάει κανείς την ώρα του, μια λόξα νεανική.        Επομένως δεν είναι καθόλου σπάνιο, αν ασχολείσαι με την ποίηση, ακόμα και πολύ δικοί σου άνθρωποι που ποτέ δεν αμφέβαλλες για την αγάπη τους να μην μπορούν να σε καταλάβουν. Να πιστεύουν ότι το να μην μπορείς, για παράδειγμα, να εκδώσεις την ποιητική σου συλλογή είναι ένα ασήμαντο π...

Γράφει ο Νίκος Σουβατζής           Η καραντίνα, που επιβλήθηκε πρόσφατα ως μέσο αποτροπής της μετάδοσης του κορωνοϊού, έφερε στο μυαλό μου ένα ερώτημα που σίγουρα ούτε νέο ούτε πρωτότυπο είναι. Το ερώτημα είναι αν ο ποιητής, και εν γένει ο δημιουργός, χρειάζεται την απομόνωση για να εμπνευστεί και να δημιουργήσει ή αν πρέπει να βρίσκεται σε συνεχή αλληλεπίδραση με την κοινωνία ώστε να αντιλαμβάνεται το κοινωνικό γίγνεσθαι και να το ενσωματώνει στο έργο του. Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα δεν είναι καθόλου εύκολη καθώς πρέπει να ληφθούν υπόψιν διάφοροι παράγοντες όπως η προσωπικότητα του εκάστοτε ποιητή, το είδος της ποίησης που υπηρετεί, η εποχή του και οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες που επικρατούν σε αυτήν. Κατά τη γνώμη μου ένας ποιητής χρειάζεται και τα δύο. Εφόσον η ποίησή του απευθύνεται στην κοινωνία και όχι στον εαυτό του είναι απαραίτητη η συμμετοχή του στην κοινωνική ζωή και η επίγνωση της κοινωνικής πραγματικότητας, παράλληλα όμως χρειάζε...

Γράφει ο Νίκος Σουβατζής         Ξεκινώντας κανείς ένα άρθρο για τη θέση που έχει η ποίηση στην εποχή μας, αναπόφευκτα πρέπει να κάνει μια μικρή, έστω πρόχειρη, αναδρομή στο παρελθόν. Τονίζω ότι αυτή η εισαγωγή   δεν είναι ιστορική μελέτη, αλλά κάποιες σημειώσεις για τη θέση της ποίησης σε παλαιότερες εποχές. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν απ' τον 19ο αιώνα. Η τυπογραφία έχει εξελιχθεί ενώ η τέχνη έχει αποδεσμευτεί σε μεγάλο βαθμό απ' τον ασφυκτικό έλεγχο της βασιλικής και εκκλησιαστικής εξουσίας. Είναι η εποχή των εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων, ενώ έχει προηγηθεί ο Διαφωτισμός. Η εκπαίδευση δεν είναι ακόμα δημόσια και υποχρεωτική, ωστόσο η ανάγνωση δεν είναι πλέον προνόμιο μιας ελίτ. Παράλληλα δεν υπάρχει κινηματογράφος, ραδιόφωνο, τηλεόραση, δισκογραφία, ίντερνετ αλλά ούτε και επαγγελματικός αθλητισμός. Επομένως, αυτοί που εκείνη την εποχή ήταν αυτό που λέμε διάσημοι, ήταν οι λογοτέχνες. Επιπλέον τα ποιητικά βιβλία σε σχέση με τα μυθιστορήματα είχαν ...

Γράφει ο Νίκος Σουβατζής         Κάποτε, έχοντας συσσωρεύσει για μεγάλο διάστημα μέσα μου πολλή θλίψη και πολλή οργή, έγραψα ένα άρθρο για να βγάλω επιτέλους από μέσα μου όσα με έπνιγαν τόσο καιρό. Όπως είναι φυσικό το άρθρο ήταν προσωπικό, γραμμένο σε πρώτο ενικό, και συναισθηματικά φορτισμένο. Ακόμα και τώρα, πάνω από δέκα χρόνια μετά, το θεωρώ ένα απ' τα καλύτερα κείμενά μου. Δεν ήταν έκκληση για βοήθεια ή κραυγή απόγνωσης. Ήταν απλώς ένα κείμενο που εξέφραζε κάποια έντονα συναισθήματα. Όταν ζήτησα την άποψη φίλων και οικείων για αυτό το άρθρο, διαπίστωσα με έκπληξη ότι το εξέλαβαν σαν εξομολόγηση και όχι σαν δημοσιογραφικό κείμενο. Αντί να μου πουν αν τους άρεσε ή όχι σαν άρθρο, μού έλεγαν ότι στεναχωρήθηκαν όταν το διάβασαν και προσφέρθηκαν να με βοηθήσουν. Μετά από αρκετούς μήνες, σε ένα από τα πρώτα μου διηγήματα, εξιστορούσα   την εφιαλτική ζωή και το τραγικό τέλος ενός ανθρώπου. Όταν ζήτησα τη γνώμη δικών μου ανθρώπων που το είχα στείλει...